ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ

Η Διεύθυνση Κτηνιατρικής έχει ως αποστολή την προστασία της υγείας των ζώων και της δημόσιας υγείας από κτηνιατρικής πλευράς, τη μέριμνα για την εφαρμογή των σχετικών κανόνων υγιεινής των κτηνιατρικών κλινικών, ιατρείων και καταστημάτων τροφίμων ζωικής προέλευσης στο χώρο της Νομαρχίας, καθώς και την άσκηση κάθε αρμοδιότητας, που προκύπτει από Νόμους και Προεδρικά διατάγματα, που αφορούν κτηνιατρικά θέματα νομαρχιακού επιπέδου.

Τη Διεύθυνση Κτηνιατρικής συγκροτούν τα εξής Τμήματα:

· Τμήμα Υγείας των Ζώων

· Τμήμα Κτηνιατρικών Εφαρμογών

· Τμήμα Κτηνιατρικής Δημόσιας Υγείας

· Τμήμα Αγροτικού Κτηνιατρείου Γαλατά

· Τμήμα Αγροτικού Κτηνιατρείου Κυθήρων

· Τμήμα Διοικητικής Μέριμνας

ΤΜΗΜΑ ΥΓΕΙΑΣ ΖΩΩΝ

Στις αρμοδιότητες του Τμήματος αυτού ανήκουν:

· Η καταγραφή και δήλωση των εμφανιζόμενων ζωονόσων (ζωοανθρωπονόσων), η μέριμνα διεξαγωγής επιδημιολογικής έρευνας και η λήψη μέτρων για την καταπολέμησή τους σε συνεργασία με το Τμήμα Υγείας των ζώων.

· Η συνεργασία με τους ασκούντες ελεύθερο επάγγελμα κτηνιάτρους, τις υγειονομικές Αρχές και τους λοιπούς αρμόδιους σε θέματα ζωονόσων, τοξικολοιμόξεων κ.λ.π. και η διαφώτιση του κοινού επί αυτών των θεμάτων.

· Η αυτεπάγγελτη επιθεώρηση της υγιεινής κατάστασης του ζωικού κεφαλαίου.

· Η οργάνωση της παροχής νοσηλείας στα ζώα που πάσχουν από μη μεταδοτικά νοσήματα.

· Η λήψη ενδεικνυομένων μέτρων για την πρόληψη, διάγνωση, θεραπεία, καταπολέμηση και καταστολή των λοιμωδών και παρασιτικών νοσημάτων των ζώων και ειδικότερα ο καθορισμός των κέντρων εξέτασης των ζώων η πραγματοποίηση εμβολιασμών, η λήψη των αναγκαίων υγειονομικών μέτρων, ο ορισμός εξουσιοδοτημένων κτηνιάτρων και η ανάθεση σε υπαλλήλους ή εργάτες των κτηνιατρικών υπηρεσιών.

· Η εποπτεία των αγροτικών Κτηνιατρείων που λειτουργούν στη Νομαρχία.

· Ο συντονισμός εφαρμογής των εγκεκριμένων προγραμμάτων πρόληψης, καταπολέμησης και εκρίζωσης διαφόρων νοσημάτων των ζώων.

· Η περίθαλψη των αγροτικών ζώων.

· Οι προληπτικοί εμβολιασμοί των αγροτικών ζώων.

· Η εφαρμογή προγραμμάτων για την εκρίζωση διαφόρων επιζωοτικών που έχουν σχέση με την Δημόσια Υγεία.

· Ο συντονισμός του τμήματος με τα Αγροτικά Κτηνιατρεία για την προστασία του ζωικού κεφαλαίου και τον έλεγχο μη εδωδίμων προϊόντων ζωικής προέλευσης.

· Η εξασφάλιση των αναγκαίων πιστώσεων για την εξυγίανση του κτηνοτροφικού κεφαλαίου.

· Τα μέτρα προστασίας και απομόνωσης του ζωικού πληθυσμού.

· Η έρευνα και μελέτη κάθε θέματος που σχετίζεται με την υγιεινή κατάσταση του ζωικού κεφαλαίου (χερσαίου, υδροβίου και αμφιβίου).

· Η επιβολή κυρώσεων σύμφωνα με το νόμο 2538/1-12-97 για τροποποίηση της κείμενης νομοθεσίας για τα γεωργικά και κτηνιατρικά φάρμακα κ.α. διατάξεις.

ΤΜΗΜΑ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ

Στις αρμοδιότητες του Τμήματος αυτού ανήκουν:

· Η κτηνιατρική μέριμνα εφαρμογών και προστασίας ζώων.

· Η εν γένει παρακολούθηση της άσκησης του ελεύθερου κτηνιατρικού επαγγέλματος στη Νομαρχία.

· Ο έλεγχος της νομικής κυκλοφορίας των κτηνιατρικών, φαρμακευτικών, βιολογικών προσθετικών και φαρμακευτικών διαιτητικών προϊόντων κτηνιατρικής χρήσης, η λήψη δειγμάτων για τον ποιοτικό έλεγχο τους και η παροχή άδειας εμπορίας των πάσης φύσεως κτηνιατρικών φαρμάκων.

· Η μέριμνα εφαρμογής της νομοθεσίας για την προστασία των ζώων και την εμπορία ζώων συντροφιάς, ο καθορισμός των σχετικών με την εισφορά κατοχής σκύλου και η παρακολούθηση της κατάστασης ζώων, ζωολογικών κήπων κ.λ.π.

· Η παροχή τεχνικών συμβουλών και επιστημονική συμπαράσταση στους κτηνοτρόφους επί διαφόρων θεμάτων αρμοδιοτήτων της Κτηνιατρικής.

· Η συγκέντρωση, ταξινόμηση, επεξεργασία και αξιολόγηση των πάσης φύσεως στοιχείων σε συνεργασία με τα Αγροτικά Κτηνιατρεία και τα λοιπά τμήματα της Δ/νσης.

· Η εφαρμογή πορισμάτων ερευνών, σε συνεργασία με τα κτηνιατρικά ινστιτούτα, τα εργαστήρια και τα κέντρα Τ.Σ. και Νοημάτων αναπαραγωγής.

· Η εφαρμογή πορισμάτων ερευνών, σε συνεργασία με τα κτηνιατρικά ινστιτούτα, τα εργαστήρια και κέντρα Τ.Σ. και Νοσημάτων αναπαραγωγής.

· Η οργάνωση της τεχνικής σπερματεγχύσεως, του συγχρονισμού οίστρου, της καταπολέμησης νοσημάτων αναπαραγωγής, μεταβολισμού, περιβάλλοντος και νεογέννητων ζώων.

· Η χορήγηση άδειας καταστήματος εμπορίας κτηνιατρικών φαρμάκων, άδειας ίδρυσης και λειτουργίας κλινικής μικρών ζώων.

· Χορήγησης άδειας μεταφοράς Σπονδυλωτών Ζώων για ταξίδια διάρκειας μέχρι 8 ώρες (τύπος Α�) και διάρκειας άνω των 8 ωρών (τύπος Β�).

· Η επιβολή κυρώσεων σύμφωνα με το νόμο 2538/1-12-97 για τροποποίηση της κείμενης νομοθεσίας για τα γεωργικά και κτηνιατρικά φάρμακα κ.α. διατάξεις.

ΤΜΗΜΑ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ

Στις αρμοδιότητες του τμήματος αυτού ανήκουν:

· Η εφαρμογή κτηνιατρικής νομοθεσίας που αφορά τις ενδοκοινοτικές ανταλλαγές κρεάτων και προϊόντων κρέατος.

· Ο κτηνιατρικός έλεγχος εδωδίμων προϊόντων ζωικής παραγωγής προέλευσης τρίτων χωρών

· Η κτηνιατρική επιθεώρηση προ και μετά τη σφαγή.

· Ο υγειονομικός κτηνιατρικός έλεγχος των κρεάτων, των επεξεργασμένων κρεάτων και των προϊόντων κρέατος στην παραγωγή, επεξεργασία, τυποποίηση, συντήρηση, διακίνηση, μεταφορά και διάθεση στην κατανάλωση.

· Η δειγματοληψία κρεάτων, επεξεργασμένων κρεάτων και προϊόντων κρέατος σε όλα τα στάδια διακίνησης τους με σκοπό τον μικροβιολογικό έλεγχο, τον ιστολογικό έλεγχο, τον έλεγχο καταλοίπων, αντιβιοτικών, παρασιτοκτόνων, ορμονών, αναβολικών, εξωγενούς νερού και λοιπών φυσικοχημικών προδιαγραφών κατά περίπτωση.

· Η χορήγηση ή ανάκληση αδείας λειτουργίας από κτηνιατρικής πλευράς στα εργαστήρια επεξεργασίας και μεταποίησης κρέατος.

· Η χορήγηση από υγειονομικής πλευράς της αδείας μεταφοράς κρεάτων και λοιπών προϊόντων κρέατος, αλιευμάτων και προϊόντων αυτών γάλακτος και γαλακτοκομικών προϊόντων.

· Η επιβολή Κτηνιατρικών Τελών από Υγειονομικούς Ελέγχους.

· Ο υγειονομικός κτηνιατρικός έλεγχος των μέσων συσκευασίας των κρεάτων, των επεξεργασμένων κρεάτων και προϊόντων κρέατος, καθώς και των μέσων και μεθόδων σφράγισης και επισήμανσης αυτών.

· Ο υγειονομικός κτηνιατρικός έλεγχος των χωρών, του εξοπλισμού και της λειτουργίας των σφαγείων, των πτηνοσφαγείων και σφαγείων θηραμάτων των ψυκτικών εγκαταστάσεων των εργαστηρίων τεμαχισμού κρέατος των κρεαταγορών και των μονάδων επεξεργασίας υποπροϊόντων σφαγής.

· Ο υγειονομικός κτηνιατρικός έλεγχος του γάλακτος των γαλακτοκομικών προϊόντων στην παραγωγή, επεξεργασία, τυποποίηση καθώς και των μέσων συσκευασίας αυτών.

· Η χορήγηση αδείας λειτουργίας των εγκαταστάσεων επεξεργασίας και μεταποίησης των ανωτέρω προϊόντων.

· Ο υγειονομικός κτηνιατρικός έλεγχος των βιομηχανιών, βιοτεχνών και εργαστηρίων γάλακτος.

· Η δειγματοληψία γάλακτος και γαλακτοκομικών προϊόντων με σκοπό τον μικροβιολογικό, βιοχημικό και τοξικολογικό έλεγχο κατά περίπτωση.

· Ο υγειονομικός κτηνιατρικός έλεγχος και η ταυτοποίηση των ειδών σε όλα τα αλιεύματα, τους βατράχους, χελώνες, σαλιγκάρια καθώς και στα προϊόντα των παραπάνω ειδών κατά τη παραγωγή, διακίνηση, συντήρηση, επεξεργασία, διάθεση και κατανάλωσή τους.

· Ο υγειονομικός κτηνιατρικός έλεγχος των αλιευμάτων σκαφών, των ιχθυόσκαλων, των εργαστηρίων ή εργοστασίων παρασκευής, συντήρησης, μεταποίησης καθώς και των χωρών διάθεσης των ανωτέρω προϊόντων.

· Η χορήγηση καθώς κα η έγκριση αδείας ίδρυσης και λειτουργίας, από υγειονομικής κτηνιατρικής πλευράς, μονάδων εξυγίανσης των οστρακοειδών καθώς και η επέκταση ή κατάργηση των παραπάνω μονάδων σε συνεργασία με την Δ/νση Αλιείας.

· Η έγκριση αδείας ίδρυσης και η χορήγηση αδείας λειτουργίας των εργαστηρίων ή εργοστασίων συντήρησης, παρασκευής, επεξεργασίας, ιχθυόσκαλων και χώρων πώλησης των αλιευμάτων.

· Η δειγματοληψία αλιευμάτων και προϊόντων τους, με σκοπό τον μικροβιολογικό, ιστολογικό, βιοχημικό, βιολογικό και φυσικοχημικό έλεγχο κατά περίπτωση.

· Η κατάρτιση προγράμματος κρεοσκοπικύ ελέγχου και αστυκτηνιατρικών επιθεωρήσεων, η παροχή τεχνικών συμβούλων στους ελέγχους και τις επιθεωρήσεις και η παρακολούθηση της καλής εκτελέσεως τους.

· Η εποπτεία εφαρμογής της νομοθεσίας για την κτηνιατρική δημόσια υγεία.

· Η εκτέλεση κτηνιατρικών επιθεωρήσεων στις βιομηχανίες, βιοτεχνίες και καταστήματα παρασκευής, επεξεργασίας, συντήρησης, αποθήκευσης, διάθεσης και κατανάλωσης των ζωικών τροφίμων και η άσκηση ελέγχου και επιθεωρήσεων για την υγιεινή κατάσταση, την ποιότητα, την τεχνολογία και την καταλληλότητα των ζωικών τροφίμων, αλιευμάτων και λοιπών ζώων που προορίζονται για την διατροφή του ανθρώπου, καθώς και η λήψη σχετικών μέτρων.

· Ο έλεγχος στα εξαγόμενα προϊόντα ζωικής προέλευσης.

· Η επιβολή κυρώσεων σύμφωνα με το νόμο 2538/1-12-97 για τροποποίηση της κείμενης νομοθεσίας για τα γεωργικά και κτηνιατρικά φάρμακα κ.α. διατάξεις.

ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΟΥ ΚΤΗΝΙΑΤΡΕΙΟΥ ΓΑΛΑΤΑ

Το Αγροτικό Κτηνιατρείο Γαλατά ασκεί τις αρμοδιότητες της Διεύθυνσης Κτηνιατρικής σε τοπικό επίπεδο και εποπτεύεται από αυτή.

ΤΜΗΜΑ ΑΓΡΟΤΙΚΟΥ ΚΤΗΝΙΑΤΡΕΙΟΥ ΚΥΘΗΡΩΝ

Το Αγροτικό Κτηνιατρείο Κυθήρων ασκεί τις αρμοδιότητες της Διεύθυνσης Κτηνιατρικής σε τοπικό επίπεδο και εποπτεύεται από αυτή.

ΤΜΗΜΑ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΗΣ ΜΕΡΙΜΝΑΣ

Στις αρμοδιότητες του τμήματος αυτού ανήκουν:

· Η τήρηση πρωτοκόλλου και η ταξινόμηση του αρχείου της υπηρεσίας

· Η διεκπεραίωση και διακίνηση της αλληλογραφίας και η τήρηση αρχείου της

· Αρμοδιότητες ΠΣΕΑ

· Η τήρηση εμπιστευτικού πρωτοκόλλου της υπηρεσίας

· Η χορήγηση πάσης φύσεως αδειών στους υπαλλήλους

· Η τήρηση δελτίου παρουσίας των υπαλλήλων

Στα πλαίσια του Τμήματος λειτουργεί Γραφείο Πληροφορικής με αρμοδιότητα στα θέματα πληροφορικής, υλικού και λογισμικού, που απασχολούν την υπηρεσία.

ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΡΟΦΙΜΩΝ

Ο πιθανός αντίκτυπος των ασθενειών των ζώων στην ασφάλεια των τροφίμων

Οι ανησυχίες των καταναλωτών σχετικά με την ασφάλεια των τροφίμων κορυφώνονται όταν ξεσπούν οποιεσδήποτε ασθένειες σε ζώα που εμπλέκονται στην παραγωγή τροφίμων. Μερικές από αυτές τις ασθένειες, ωστόσο, έχουν λίγη ή καμία επίπτωση στην ανθρώπινη τροφική αλυσίδα. Άλλες μπορεί να εγκυμονούν κίνδυνο τροφικής μετάδοσης, αλλά ο αντίκτυπός τους στην ανθρώπινη υγεία μπορεί να ελαχιστοποιηθεί μέσω ενός συνδυασμού πρακτικών μέτρων ελέγχου υγείας των ζώων και υγιεινής των τροφίμων.

Οι ζωονόσοι είναι μολυσματικές ασθένειες που μπορούν να διαβιβαστούν από τα ζώα στον άνθρωπο. Μια σειρά μολυσματικών παραγόντων ή παθογόνων μπορεί να εμπλέκονται, συμπεριλαμβανομένων βακτηρίων, ιών, τοξινών, παρασίτων και άλλων «μη συμβατικών» παραγόντων, όπως η πρωτεΐνη prion, που ευθύνεται πιθανόν για τη σπογγώδη εγκεφαλοπάθεια (BSE) στα βοοειδή. Αν και οι άνθρωποι μπορούν να αποκτήσουν ζωονόσους μέσω διαφόρων τρόπων, οι μολύνσεις που μεταδίδονται στα τρόφιμα και το νερό είναι ιδιαίτερου ενδιαφέροντος και αποτελούν σημαντική αιτία ασθένειας τόσο στις αναπτυσσόμενες όσο και στις αναπτυγμένες χώρες.

Πώς μπορούν να μολυνθούν τα τρόφιμα;

Τα τρόφιμα μπορούν να μολυνθούν με παθογόνα που προκαλούν ζωονόσους με διάφορους τρόπους. Εάν ένα ζώο προσβληθεί από μια συγκεκριμένη ασθένεια, ιστοί από το ζώο, συμπεριλαμβανομένου του κρέατος ή του γάλακτός του, είναι πιθανή πηγή μόλυνσης για τον άνθρωπο, εάν καταφέρουν να περάσουν στην τροφική αλυσίδα.

Συχνότερα, εντούτοις, τα ζώα μπορούν να μολυνθούν με παθογόνους μικροοργανισμούς που προκαλούν ζωονόσους, αλλά παρουσιάζουν ελάχιστες ή και καμμία κλινική ένδειξη της ασθένειας. Τέτοια «ζώα-φορείς» είναι δυσκολότερο να ανιχνευθούν, είτε στο αγρόκτημα είτε στο σφαγείο· σε αυτήν την περίπτωση η εξάλειψη αποτελεί πολύ σημαντικό πρόβλημα. Πολλοί από αυτούς τους οργανισμούς ζουν στον εντερικό σωλήνα υγιών ζώων και μπορούν να μεταδοθούν στους ανθρώπους μέσω της περιττωματικής μόλυνσης του περιβάλλοντος ή μέσω προϊόντων, όπως το γάλα, κατά τη διάρκεια του αρμέγματος, ή τα αβγά όταν τα γεννά η κότα. Επιπλέον, μικρά ποσά εντερικού περιεχομένου μπορούν να μολύνουν το σφάγιο μετά από τη σφαγή και να υπάρχουν στο ωμό κρέας.

Διασταυρωμένη επιμόλυνση άλλων τροφίμων μπορεί να συμβεί, εάν τα τρόφιμα έρθουν σε επαφή με ένα μολυσμένο προϊόν, είτε άμεσα, κατά τη διάρκεια της αποθήκευσης και της προετοιμασίας, είτε έμμεσα, μέσω των ανθρώπων, των επιφανειών εργασίας, των εργαλείων ή άλλων αντικειμένων. Τα φρούτα ή τα λαχανικά που έχουν ποτιστεί ή πλυθεί με μη επεξεργασμένο νερό, το οποίο είναι μολυσμένο με ζωικά περιττώματα, μπορούν επίσης να αποτελέσουν πηγή μόλυνσης για τον άνθρωπο.

Μέτρα ελέγχου

Στις αναπτυγμένες χώρες, οι πιθανοί κίνδυνοι που συνδέονται με τα τροφικά παθογόνα ελαχιστοποιούνται μέσω των αυστηρών μέτρων ελέγχου της υγείας των ζώων. Αυτά τα μέτρα στοχεύουν στην εξάλειψη των ζωονόσων μέσα στον ζωικό πληθυσμό και στην εξασφάλιση της ασφάλειας των τροφίμων μέσω της πρόληψης της μόλυνσης σε όλα τα στάδια της αλυσίδας παροχής τροφίμων.

Οι χώρες εντός της ΕΕ, παραδείγματος χάριν, πρέπει να έχουν σε ισχύ ένα ισχυρό σύστημα διάγνωσης και ελέγχου ορισμένων ασθενειών στα ζώα, συμπεριλαμβανομένης της φυματίωσης, της βρουκέλλωσης και της σπογγώδους εγκεφαλοπάθειας των βοοειδών. Τα προσβεβλημένα ζώα θανατώνονται και υπάρχουν περιορισμοί στην κυκλοφορία των ζώων που έχουν έρθει σε επαφή μαζί τους. Οι κανονισμοί αποτρέπουν, επίσης, τη χρήση των μολυσμένων ζώων για ανθρώπινη κατανάλωση. Το γάλα από αγελάδες με μόλυνση των μαστών, παραδείγματος χάριν, δεν μπορεί να πωληθεί ή να παραδοθεί στις γαλακτοκομικές εγκαταστάσεις. Στο σφαγείο, όλα τα ζώα πρέπει να υποβληθούν σε κτηνιατρική επιθεώρηση πριν επιτραπεί η είσοδός τους στις εγκαταστάσεις. Καθ’ όλη τη διαδικασία σφαγής πραγματοποιούνται επιθεωρήσεις κρέατος από εκπαιδευμένο προσωπικό για να προσδιοριστούν σημάδια ασθένειας στο σφάγιο. Είναι προφανές ότι οποιαδήποτε απόκλιση από το φυσιολογικό οδηγεί στην απόρριψη του σφαγίου από οποιαδήποτε περαιτέρω χρήση.

Τα πρότυπα υγιεινής τροφίμων εφαρμόζονται επίσης σε κρίσιμα σημεία καθ’ όλη τη διαδικασία παραγωγής τροφίμων «από το αγρόκτημα στο πιρούνι». Εντός της ΕΕ, ο έλεγχος της τήρησης των κανονισμών για την ασφάλεια των τροφίμων πραγματοποιείται από τους επιθεωρητές του Γραφείου Τροφίμων και Κτηνιατρικών Θεμάτων, οι οποίοι , οι οππραγματοποιούν αιφνιδιαστικούς ελέγχους στις εγκαταστάσεις των παραγωγών, στα σφαγεία και στις εγκαταστάσεις επεξεργασίας, τόσο εντός όσο και εκτός της ΕΕ.

Κοινή ευθύνη

Η ασφάλεια των τροφίμων είναι κοινή ευθύνη όλων όσοι εμπλέκονται, «από το αγρόκτημα έως το πιρούνι». Παρότι η ασφάλεια των τροφίμων αποτελεί υψηλή προτεραιότητα σε όλη την τροφική αλυσίδα ώς το σημείο της αγοράς, τα μέτρα ασφαλείας και υγιεινής των τροφίμων είναι ακόμα σημαντικότερα κατά την αποθήκευση, τον χειρισμό και την προετοιμασία στο σπίτι. Επομένως, οι καταναλωτές πρέπει να επιμεριστούν την ευθύνη για την ασφάλεια των τροφίμων μέσα στο σπίτι και να ακολουθήσουν μερικές απλές διαδικασίες για να ελαχιστοποιήσουν τον κίνδυνο τροφικής ασθένειας. Αυτές μπορούν να συνοψιστούν σύμφωνα με τη στρατηγική των «5 κλειδιών για ασφαλέστερα τρόφιμα» του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (WHO):

• Να κρατάτε τις περιοχές και τον εξοπλισμό προετοιμασίας τροφίμων καθαρά και να πλένετε τα χέρια σας σχολαστικά πριν ετοιμάσετε ή καταναλώσετε φαγητό.
• Να χωρίζετε τα ακατέργαστα και τα μαγειρευμένα τρόφιμα τόσο κατά την αποθήκευση όσο και κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας.
• Να μαγειρεύετε το κρέας επιμελώς σε θερμοκρασίες μεγαλύτερες των 70°C για να καταστρέφετε τους επικίνδυνους μικροοργανισμούς
• Να διατηρείτε τα τρόφιμα σε ασφαλείς θερμοκρασίες, μικρότερες των 5°C ή μεγαλύτερες των 60°C, για να εμποδίζετε την ανάπτυξη των μικροοργανισμών
• Να χρησιμοποιείτε ασφαλές νερό και πρώτες ύλες, αποφεύγοντας την κατανάλωση ακατέργαστων κρεάτων ή αβγών, μη παστεριωμένου γάλακτος και μη επεξεργασμένου νερού.

Για περισσότερες πληροφορίες

European Commission food safety section http://europa.eu.int/comm/food/index_en.htm
WHO food safety section http://www.who.int/foodsafety/en/

ΧΟΙΡΟΤΡΟΦΙΑ

ΒΙΝΤΕΟ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΕΥΝΟΥΧΙΣΜΟΥ ΧΟΙΡΙΔΙΟΥ (ΧΩΡΙΣ ΑΝΑΙΣΘΗΤΙΚΟ) ΣΤΑ ΤΕΙ ΛΑΡΙΣΑΣ :

Oδηγία 2001/93/EK της Επιτροπής, της 9ης Νοεμβρίου 2001, για τροποποίηση της οδηγίας 91/630/ΕΟΚ για τους στοιχειώδεις κανόνες για την προστασία των χοίρων

Επίσημη Εφημερίδα αριθ. L 316 της 01/12/2001 σ. 0036 - 0038

Oδηγία 2001/93/EK της Επιτροπής

για τροποποίηση της οδηγίας 91/630/ΕΟΚ για τους στοιχειώδεις κανόνες για την προστασία των χοίρων

Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ,

Έχοντας υπόψη:

τη συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας,

την οδηγία 91/630/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 19ης Νοεμβρίου 1991, για τους στοιχειώδεις κανόνες για την προστασία των χοίρων(1), όπως τροποποιήθηκε, και ιδίως το άρθρο 5,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

(1) Κατ' εφαρμογή του άρθρου 6 της οδηγίας 91/630/ΕΟΚ, η επιστημονική κτηνιατρική επιτροπή εξέδωσε, στις 30 Σεπτεμβρίου 1997, γνώμη σχετικά με την καλή διαβίωση των χοίρων εντατικής εκτροφής.

(2) Η οδηγία 98/58/ΕΚ του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 1958, σχετικά με την προστασία ζώων στα εκτροφεία(2), που εξεδόθη με βάση την ευρωπαϊκή σύμβαση για την προστασία των ζώων στα εκτροφεία, θεσπίζει κοινοτικές διατάξεις που εφαρμόζονται για όλα τα ζώα εκτροφής, όσον αφορά τις κατασκευαστικές απαιτήσεις για τις συνθήκες σταβλισμού των ζώων, μόνωσης, θέρμανσης και αερισμού, καθώς και για την επιθεώρηση του εξοπλισμού και του ζωικού κεφαλαίου. Κατά συνέπεια, απαιτείται η ενασχόληση με τα εν λόγω θέματα στο παράρτημα της οδηγίας 91/630/ΕΟΚ όταν πρέπει να ορίζονται λεπτομερέστερες απαιτήσεις.

(3) Εφόσον οι χοίροι εκτρέφονται ομαδικά, πρέπει να λαμβάνονται τα ενδεδειγμένα μέτρα διαχείρισης για τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσής τους.

(4) Η μερική αποκοπή της ουράς, η περικοπή των δοντιών και το τρόχισμα των δοντιών πιθανότατα να προκαλέσουν στους χοίρους άμεσα πόνο, καθώς και κάποιον παρατεταμένο πόνο. Ο ευνουχισμός είναι πιθανό ότι προκαλεί παρατεταμένο πόνο που επιδεινώνεται εφόσον υπάρξει ρήξη ιστών. Οι πρακτικές αυτές αποβαίνουν επομένως σε βάρος της καλής διαβίωσης των χοίρων, ιδίως όταν τις χρησιμοποιούν ακατάλληλα ή άπειρα άτομα. Κατά συνέπεια, θα πρέπει να θεσπιστούν κανόνες για τη διασφάλιση καλύτερων πρακτικών.

(5) Η προαναφερθείσα έκθεση της επιστημονικής κτηνιατρικής επιτροπής συνιστούσε ότι, για την καλύτερη διαβίωσή τους, τα χοιρίδια δεν θα πρέπει να απογαλακτίζονται σε ηλικία μικρότερη των 28 ημερών, εκτός εάν διαφορετικά επηρεάζεται δυσμενώς η υγεία της χοιρομητέρας ή των χοιριδίων της ή δικαιολογείται ενωρίτερος απογαλακτισμός λόγω πλεονεκτημάτων στην υγεία των χοιριδίων.

(6) Τα μέτρα που προβλέπονται στην παρούσα οδηγία είναι σύμφωνα με τη γνώμη της μόνιμης κτηνιατρικής επιτροπής,

ΕΞΕΔΩΣΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΔΗΓΙΑ:

Άρθρο 1

Το παράρτημα της οδηγίας 91/630/ΕΟΚ αντικαθίσταται από το κείμενο του παραρτήματος της παρούσας οδηγίας.

Άρθρο 2

Τα κράτη μέλη θέτουν σε ισχύ τις νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις που απαιτούνται για τη συμμόρφωση προς την παρούσα οδηγία μέχρι την 1η Ιανουαρίου 2003. Ανακοινώνουν αμέσως στην Επιτροπή το κείμενο των εν λόγω διατάξεων.

Κατά την έγκρισή τους από τα κράτη μέλη, οι εν λόγω διατάξεις περιλαμβάνουν αναφορά στην παρούσα οδηγία ή συνοδεύονται από την αναφορά αυτή κατά την επίσημη δημοσίευσή τους. Τα κράτη μέλη καθορίζουν τον τρόπο με τον οποίο θα πραγματοποιείται η εν λόγω αναφορά.

Άρθρο 3

Η παρούσα οδηγία αρχίζει να ισχύει την εικοστή ημέρα από τη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων.

Άρθρο 4

Η παρούσα οδηγία απευθύνεται στα κράτη μέλη.

Βρυξέλλες, 9 Νοεμβρίου 2001

Για την Επιτροπή

David Byrne

Μέλος της Επιτροπής

(1) ΕΕ L 340 της 11.12.1991, σ. 33.

(2) ΕΕ L 221 της 8.8.1998, σ. 23.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Ι

ΓΕΝΙΚΟΙ ΟΡΟΙ

Εκτός από τις σχετικές διατάξεις του παραρτήματος της οδηγίας 98/58/ΕΚ, ισχύουν οι ακόλουθες απαιτήσεις.

1. Στο τμήμα του κτηρίου όπου σταβλίζονται οι χοίροι πρέπει να αποφεύγονται οι συνεχείς θόρυβοι που φθάνουν τα 85 dBA, καθώς και κάθε διαρκής ή αιφνίδιος θόρυβος.

2. Οι χοίροι πρέπει να είναι εκτεθειμένοι σε φως έντασης τουλάχιστον 40 lux επί οκτώ ώρες την ημέρα τουλάχιστον.

3. Οι εγκαταστάσεις σταβλισμού για χοίρους πρέπει να είναι κατασκευασμένες κατά τρόπο που να επιτρέπουν στα ζώα:

- να έχουν πρόσβαση σε ένα χώρο ανάπαυσης άνετο από φυσική και θερμική άποψη καθώς και κατάλληλα αποστραγγιζόμενο και καθαρό, ο οποίος επιτρέπει την κατάκλιση όλων των ζώων συγχρόνως,

- να αναπαύονται και να σηκώνονται χωρίς δυσκολία,

- να βλέπουν άλλους χοίρους· ωστόσο, κατά την εβδομάδα πριν από τον αναμενόμενο χρόνο τοκετού και στη διάρκεια του τελευταίου, οι χοιρομητέρες και οι μικροί θηλυκοί χοίροι μπορεί να μην έρχονται σε οπτική επαφή με άλλα ζώα του ιδίου είδους.

4. Με την επιφύλαξη του άρθρου 3 παράγραφος 5, οι χοίροι πρέπει να έχουν συνεχή πρόσβαση σε επαρκή ποσότητα υλικών, έτσι ώστε να μπορούν να τα ψάχνουν και να τα χειρίζονται, υλικά όπως η στρωμνή, τα άχυρα, το ξύλο, το πριονίδι, το κοπρόχωμα μανιταριών, η τύρφη ή μείγμα αυτών, τα οποία δεν θέτουν σε κίνδυνο την υγεία των ζώων.

5. Τα δάπεδα πρέπει να είναι λεία, όχι όμως ολισθηρά, έτσι ώστε να αποφεύγεται ο τραυματισμός των χοίρων και να είναι σχεδιασμένα, κατασκευασμένα και διατηρημένα έτσι ώστε να μην προκαλούν τραυματισμούς ούτε ταλαιπωρίες στους χοίρους. Πρέπει να είναι κατάλληλα για το μέγεθος και το βάρος των χοίρων και να αποτελούνται από ανθεκτική, επίπεδη και σταθερή επιφάνεια.

6. Σε όλους τους χοίρους πρέπει να παρέχεται τροφή τουλάχιστον μία φορά την ημέρα. Σε περίπτωση που οι χοίροι τρέφονται ομαδικά και όχι ελεύθερα (ad libitum) ή με αυτόματο σύστημα τροφής των ζώων μεμονωμένα, όλοι οι χοίροι της ομάδας πρέπει να λαμβάνουν τροφή την ίδια ώρα.

7. Όλοι οι χοίροι ηλικίας άνω των δύο εβδομάδων πρέπει να μπορούν να έχουν διαρκώς πρόσβαση σε επαρκή ποσότητα πόσιμου νερού.

8. Όλες οι διαδικασίες που αποτελούν επέμβαση που πραγματοποιείται για σκοπούς άλλους εκτός από θεραπευτικούς ή διαγνωστικούς ή για την αναγνώριση των χοίρων σύμφωνα με τη σχετική νομοθεσία και έχει ως αποτέλεσμα τη βλάβη ή την απώλεια ενός ευαίσθητου μέρους του σώματος ή την αλλοίωση της διάταξης των οστών απαγορεύεται, με τις ακόλουθες εξαιρέσεις:

- ομοιόμορφη μείωση των γωνιακών οδόντων των χοιριδίων με τρόχισμα, ή περικοπή εντός επτά ημερών από τη γέννησή τους, το οποίο θα πρέπει να αφήνει μια λεία και ακέραια επιφάνεια· οι χαυλιόδοντες των κάπρων επιτρέπεται να βραχύνονται εφόσον τούτο είναι αναγκαίο για την πρόληψη του τραυματισμού άλλων ζώων ή για λόγους ασφάλειας,

- μερική αποκοπή της ουράς,

- ευνουχισμός αρσενικών χοίρων με άλλα μέσα εκτός της ρήξης των ιστών,

- τοποθέτηση ρινικών κρίκων επιτρέπεται μόνο στα συστήματα ελεύθερης εκτροφής και σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία.

Η αποκοπή της ουράς ή η μείωση των γονιακών οδόντων δεν πρέπει να αποτελεί πάγια τακτική, αλλά να διενεργείται μόνον εφόσον υπάρχουν αποδείξεις ότι υπέστησαν κακώσεις μαστοί χοιρομητέρων ή αυτιά ή ουρές άλλων χοίρων. Πριν από την εκτέλεση αυτών των πράξεων, πρέπει να ληφθούν άλλα μέτρα για την πρόληψη του δαγκώματος της ουράς και άλλων ελαττωμάτων, λαμβάνοντας υπόψη το περιβάλλον και την πυκνότητα του πληθυσμού. Για το λόγο αυτό, πρέπει να τροποποιούνται οι περιβαλλοντικοί όροι ή τα συστήματα διαχείρισης εφόσον δεν είναι κατάλληλα.

Οποιαδήποτε από τις ανωτέρω περιγραφόμενες διαδικασίες διενεργείται μόνο από κτηνίατρο ή καταλλήλως καταρτισμένο άτομο όπως προβλέπεται στο άρθρο 5 της οδηγίας 91/630/ΕΟΚ, με πείρα στην εκτέλεση των εφαρμοζόμενων πρακτικών, με τα κατάλληλα μέσα και με καλές συνθήκες υγιεινής. Εφόσον ο ευνουχισμός ή η αποκοπή της ουράς πραγματοποιούνται μετά από την έβδομη ημέρα από τη γέννηση, πρέπει να διενεργείται μόνο από κτηνίατρο, χρησιμοποιώντας αναισθητικό, καθώς και παρατεταμένη χορήγηση παυσίπονων.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ II

ΕΙΔΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΤΙΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΧΟΙΡΩΝ

Α. ΚΑΠΡΟΙ

Τα χωρίσματα για τους κάπρους πρέπει να τοποθετούνται και να κατασκευάζονται με τρόπο που να επιτρέπει στους κάπρους να γυρίζουν, να αντιλαμβάνονται το γρυλισμό, την οσμή και την παρουσία των άλλων ζώων. Η ελεύθερη επιφάνεια του δαπέδου που πρέπει να είναι διαθέσιμη για έναν ενήλικα χοίρο πρέπει να είναι τουλάχιστον 6 m2.

Εφόσον τα χωρίσματα χρησιμοποιούνται επίσης για την οχεία, η επιφάνεια του δαπέδου που πρέπει να είναι διαθέσιμη για έναν ενήλικα χοίρο πρέπει να είναι τουλάχιστον 10 m2 και το χώρισμα πρέπει να είναι ελεύθερο από κάθε εμπόδιο. Από την 1η Ιανουαρίου 2003, η ανωτέρω διάταξη θα ισχύει για κάθε νεοκατασκευασμένη ή ανακατασκευασμένη ή για πρώτη φορά χρησιμοποιούμενη μετά την εν λόγω ημερομηνία χοιροτροφική μονάδα· από την 1η Ιανουαρίου 2005 και μετά, η διάταξη θα ισχύει για όλες τις χοιροτροφικές μονάδες.

Β. ΧΟΙΡΟΜΗΤΕΡΕΣ ΚΑΙ ΜΙΚΡΟΙ ΘΗΛΥΚΟΙ ΧΟΙΡΟΙ

1. Πρέπει να λαμβάνονται μέτρα για την ελαχιστοποίηση της επιθετικής συμπεριφοράς σε ομάδες.

2. Οι κυοφορούσες χοιρομητέρες και οι μικροί θηλυκοί χοίροι πρέπει, εφόσον χρειάζεται, να υποβάλλονται σε θεραπεία κατά των εξωτερικών και εσωτερικών παρασίτων. Πρέπει να απομακρύνεται οποιαδήποτε ακαθαρσία προτού τοποθετηθούν στο χώρο τοκετού.

3. Κατά την εβδομάδα πριν από τον αναμενόμενο χρόνο τοκετού, στις χοιρομητέρες και στους μικρούς θηλυκούς χοίρους πρέπει να παρέχεται σε επαρκή ποσότητα το κατάλληλο υλικό για την κατασκευή φωλιάς, εκτός αν αυτό είναι τεχνικώς αδύνατο για το σύστημα κοπριάς που χρησιμοποιείται στη μονάδα.

4. Πίσω από τη χοιρομητέρα ή το μικρό θηλυκό χοίρο πρέπει να διαμορφώνεται χώρος για τη διευκόλυνση του φυσιολογικού ή του υποβοηθούμενου τοκετού.

5. Τα χωρίσματα τοκετού, όπου οι χοιρομητέρες θα μπορούν να κινούνται ελεύθερα, πρέπει να φέρουν εξοπλισμό προστασίας των χοιριδίων, π.χ. κιγκλιδώματα.

Γ. ΧΟΙΡΙΔΙΑ

1. Ένα τμήμα του συνολικού δαπέδου πρέπει να έχει επαρκείς διαστάσεις για να παρέχει τη δυνατότητα στα ζώα να αναπαύονται συγχρόνως, να είναι αρκετά ανθεκτικό ή να καλύπτεται από χαλί, ή να έχει μια στρωμνή από άχυρο ή οποιοδήποτε άλλο κατάλληλο υλικό.

2. Στην περίπτωση που χρησιμοποιείται ειδικό χώρισμα τοκετού, τα χοιρίδια πρέπει να έχουν επαρκή χώρο ώστε να μπορούν να θηλάζουν χωρίς δυσκολία.

3. Κανένα χοιρίδιο δεν πρέπει να χωρίζεται απογαλακτιζόμενο από τη μητέρα του πριν από την ηλικία των 28 ημερών, εκτός εάν επηρεάζονται έτσι αρνητικώς οι συνθήκες διαβίωσης ή η υγεία της μητέρας ή των χοιριδίων. Εντούτοις, τα χοιρίδια μπορούν να απογαλακτιστούν μέχρι επτά ημέρες ενωρίτερα, εάν μετακινηθούν σε ειδικούς στεγασμένους χώρους οι οποίοι έχουν εκκενωθεί και επιμελώς καθαριστεί και απολυμανθεί πριν από την είσοδο μιας νέας ομάδας, είναι δε διαχωρισμένοι από χώρους διαβίωσης χοιρομητέρων ώστε να ελαχιστοποιηθεί η μετάδοση νόσων στα χοιρίδια.

Δ. ΑΠΟΓΑΛΑΚΤΙΣΜΕΝΑ ΧΟΙΡΙΔΙΑ ΚΑΙ ΧΟΙΡΟΙ ΠΡΟΣ ΠΑΧΥΝΣΗ

1. Εφόσον οι χοίροι εκτρέφονται ομαδικά, πρέπει να λαμβάνονται μέτρα για την πρόληψη συγκρούσεων που υπερβαίνουν τη συνήθη συμπεριφορά.

2. Οι χοίροι πρέπει να εκτρέφονται σε όσο το δυνατόν περισσότερο ομοιογενείς ομάδες. Αν πρέπει να αναμειχθούν χοίροι ασυμβίβαστων κατηγοριών, τούτο θα πρέπει να γίνεται σε όσο δυνατόν νεαρότερη ηλικία και κατά προτίμηση πριν ή μέχρι μία εβδομάδα μετά από τον απογαλακτισμό. Στην περίπτωση αυτή πρέπει να παρέχονται στους χοίρους επαρκείς δυνατότητες για να αποφεύγουν και να κρύβονται από άλλους χοίρους.

3. Σε περίπτωση που παρουσιαστούν συμπτώματα σοβαρών συγκρούσεων, πρέπει να διερευνώνται αμέσως τα αίτια και να λαμβάνονται τα κατάλληλα μέτρα, όπως είναι η παροχή επαρκούς στρωμνής στα ζώα, αν είναι δυνατόν, ή άλλα υλικά για διερεύνηση. Τα ζώα που κινδυνεύουν ή εκείνα που επιδεικνύουν ιδιαίτερη επιθετικότητα, πρέπει να απομονώνονται από την ομάδα.

4. Η χρήση ηρεμιστικών φαρμάκων για τη διευκόλυνση της ανάμειξης διαφόρων κατηγοριών χοίρων πρέπει να περιορίζεται σε εξαιρετικές περιπτώσεις και μόνον αφού ζητηθεί η γνώμη κτηνιάτρου.

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΕΣ - ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ (ΕΘΙΑΓΕ )

Οι δραστηριότητες των ερευνητικών μονάδων του ΕΘΙΑΓΕ εστιάζονται κυρίως στα παρακάτω αντικείμενα, στο πλαίσιο σχετικών προγραμμάτων ή μελετών, χρηματοδοτούμενων από διάφορους φορείς.:

ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ

• Bελτίωση εργαλείων για αύξηση του αγροτικού εισοδήματος και μείωση του ρίσκου των παραγωγών.
• Οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις της αγροτικής πολιτικής της περιβαλλοντικής βιωσιμότητας και των απαιτήσεων για ασφαλή/ποιοτικά προϊόντα στις αγρο-διατροφικές επιχειρήσεις.
• Οργάνωση, χρηματοδότηση και ανταγωνιστικότητα του αγρο-διατροφικού τομέα.
• Διαχείριση τεχνολογιών και καινοτομιών και επιχειρηματικές ευκαιρίες.
• Οικονομικοί και κοινωνικοί δεσμοί μεταξύ του αγρο-διατροφικού τομέα, του τουρισμού και των αγροτικών περιοχών.

ΑΛΙΕΙΑ

• Διαχείριση αλιευτικών αποθεμάτων
• Τεχνητοί ύφαλοι
• Επίδραση ρύπανσης στο θαλάσσιο περιβάλλον και στους αλιευόμενους πληθυσμούς
• Διαχείριση παράκτιων οικοσυστημάτων
• Μελέτη μεταναστευτικών πελαγικών ειδών και ειδών εκβολικών οικοσυστημάτων
• Μελέτη του οικοσυστήματος του Βορείου Αιγαίου και των σχέσεών του με το οικοσύστημα της Μαύρης Θάλασσας
• Θαλάσσια Βιοποικιλότητα

ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΑΛΙΕΥΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ

• Συντήρηση και μεταποίηση αλιευτικών προϊόντων
• Ιχνηλασιμότητα και αυθεντικότητα των αλιευτικών προϊόντων

ΕΣΩΤΕΡΙΚΑ-ΛΙΜΝΑΙΑ ΥΔΑΤΑ

• Αλιευτική αξιοποίηση λιμνοθαλασσών και λιμνών
• Ενίσχυση φυσικών ιχθυοαποθεμάτων των εσωτερικών υδάτων
• Βιοποικιλότητα ιχθυοπανίδας εσωτερικών υδάτων
• Αποκατάσταση ιχθυοπανίδας υγροτόπων
• Οικολογική Ποιότητα επιφανειακών υδάτων
• Χαρτογράφηση & Αποκατάσταση Οικοτόπων
• Αντι-ρυπαντικές τεχνολογίες με Φύκη
• Περιβαλλοντική και αλιευτική παρακολούθηση και προσομοίωση εσωτερικών υδατικών συστημάτων

ΥΔΑΤΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ

• Οι σχέσεις της διατροφής με την ευζωία, ανάπτυξη και παθολογία εκτρεφόμενων υδρόβιων ειδών
• Κλειστά-ημίκλειστα συστήματα νερού παραγωγής υδρόβιων οργανισμών
• Ανάπτυξη και βελτίωση μηχανικών συστημάτων και αυτοματισμών, χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (πχ γεωθερμίας) στις υδατοκαλλιέργειες
• Εισαγωγή νέων ειδών στην Ελληνική ιχθυοκαλλιέργεια
• Παραγωγή ασπόνδυλων υδρόβιων οργανισμών (πχ δίθυρα μαλάκια, κεφαλόποδα, καρκινοειδή)
• Βιολογικές υδατοκαλλιέργειες

ΖΩΙΚΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗ

• Ανάπτυξη συμβατικών μεθόδων εκτροφής και προώθηση νέων εναλλακτικών βιολογικών συστημάτων
• Διαχείριση εκτροφών
• Αξιολόγηση και ανάπτυξη συστημάτων ελέγχου των αποδόσεων
• Ανάδειξη και αξιοποίηση των εγχώριων φυλών των αγροτικών ζώων για την αειφορική παραγωγή προϊόντων ποιότητας
• Σύγχρονα συστήματα εκτροφής θηραματικών ζώων
• Σύγχρονα συστήματα εκτροφής κουνελιών, γουνοφόρων ζώων
• Μελισσοκομία - Σηροτροφία
• Προσαρμοστικότητα των εκτρεφόμενων φυλών
• Σχήματα Γενετικής Βελτίωσης των αγροτικών ζώων
• Κτηνοτροφικές κατασκευές και ευζωία των αγροτικών ζώων
• Φυσιολογία αναπαραγωγής
• Βιοτεχνολογία αναπαραγωγής - Γονιδιακή τεχνολογία
• Φυσιολογία έκκρισης γάλακτος (ορμονικές διεργασίες, μαστικός αδένας, άμελξη, μηχανική άμελξη)
• Φυσιολογία θρέψης των αγροτικών ζώων
• Συγκριτική διατροφή αγροτικών ζώων, εκτρεφόμενων με συμβατικές ή με μεθόδους βιολογικής κτηνοτροφίας
• Αξιοποίηση των αρωματικών φυτών για τη βελτίωση των χαρακτηριστικών των κτηνοτροφικών προϊόντων
• Εκτίμηση της θρεπτικής αξίας εγχώριων παραγόμενων πρωτεϊνούχων πρώτων υλών ζωοτροφών
• Επίδραση των ελαιούχων σπόρων στα χαρακτηριστικά των κτηνοτροφικών προϊόντων και ιδιαίτερα στο προφίλ των πολυακόρεστων λιπαρών οξέων (ω3, ω6 στα αυγά και CLA στο γάλα προβάτων και αιγών)
• Η βιοτεχνολογία στη διατροφή των αγροτικών ζώων
• Βελτιστοποίηση της βόσκησης στη διατροφή των αγροτικών ζώων
• Η οικονομική και κοινωνική διάσταση των εκτροφών
• Ανάπτυξη και βελτίωση μηχανικών συστημάτων και αυτοματισμών

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ, ΠΟΙΟΤΗΤΑ και ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ και ΤΡΟΦΙΜΩΝ

• Ποιότητα τροφίμων (υγιεινή τροφίμων, ασφάλεια τροφίμων, διατροφική αξία κ.ά.)
• Ανάπτυξη, βελτίωση μεθόδων συντήρησης νωπών αγροτικών προϊόντων και τροφίμων
• Ανάπτυξη, βελτίωση μεθόδων επεξεργασίας - μεταποίησης αγροτικών προϊόντων και τροφίμων
• Βιοτεχνολογία τροφίμων
• Μέθοδοι αξιοποίησης υποπροϊόντων βιομηχανιών τροφίμων
• Περιβαλλοντική τεχνολογία γεωργικών βιομηχανιών
• Ανάπτυξη λειτουργικών τροφίμων

ΥΓΕΙΑ ΤΩΝ ΖΩΩΝ - ΖΩΟΑΝΘΡΩΠΟΝΟΣΟΙ

Υγεία των ζώων

• Επιδημιολογική διερεύνηση των νοσημάτων από βακτήρια ιούς παράσιτα κ.ά. στα παραγωγικά ζώα
• Ανάπτυξη επιδημιολογικών μοντέλων για την ορθολογική αντιμετώπιση νοσημάτων σε επίπεδο εκτροφής
• Ανάπτυξη και βελτίωση νέων αξιόπιστων και ευαίσθητων διαγνωστικών μεθόδων με στόχο την ασφαλή διάγνωση των λοιμωδών και παρασιτικών νοσημάτων
• Παραγωγή προϊόντων υψηλής βιοτεχνολογίας, όπως εμβολίων ή αυτεμβολίων, αντιορών, τοξινών και διαγνωστικών συστημάτων για την πρόληψη και αντιμετώπιση των λοιμωδών νοσημάτων των ζώων
• Ανάπτυξη και υλοποίηση συστημάτων παρακολούθησης και εποπτείας για την ταυτοποίηση νέων και επαναεμφανιζόμενων παθογόνων μικροοργανισμών
• Γονιδιακή τεχνολογία και υγεία των ζώων
• Μελέτη και αντιμετώπιση των τοξικών και φαρμακευτικών ουσιών, καθώς και άλλων ρυπαντών στα ζώα και τις ζωοτροφές
• Παθολογία αναπαραγωγής
• Βιοτεχνολογία αναπαραγωγής

Ζωοανθρωπονόσοι

• Διερεύνηση - Επιδημιολογία και αντιμετώπιση των νοσημάτων που μεταδίδονται από τα ζώα στους ανθρώπους
• Ταυτοποίηση και σύγκριση με μοριακές τεχνικές των παθογόνων παραγόντων που μεταδίδονται από τα ζώα στους ανθρώπους

Οι ερευνητικές και αναπτυξιακές δραστηριότητες του ΕΘΙΑΓΕ, πραγματοποιούνται από επιστημονικό προσωπικό διαφόρων ειδικοτήτων και γνωστικών αντικειμένων στο πλαίσιο σχετικών προγραμμάτων ή μελετών που χρηματοδοτούνται από διάφορους φορείς όπως το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων και οι εποπτευόμενοι οργανισμοί του, η Γενική Γραμματεία Έρευνας & Τεχνολογίας, η Ευρωπαϊκή Ένωση, οι Περιφέρειες, η Τοπική Αυτοδιοίκηση καθώς και άλλοι φορείς .

ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΙ ΚΑΙ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

ΘΑ ΒΡΕΙΤΕ ΤΑ ΠΑΝΤΑ ΕΔΩ :

http://www.agromasters.gr/gr/index.php?catid=4

http://www.engineer.gr/materials/company.php?company_id=9579

http://www.promex.gr/site.php?&PHPSESSID=1783286a82d71c30758f8f770aa56d9e&file=index.xml

ΒΑΣΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΠΑΡΑΣΙΤΩΝ

Ιεραρχία

Protozoa

Ciliophora Η κίνηση στα Ciliophora γίνεται με βλεφαρίδες. Ένα μόνο είδος, το Balantidium coli, βρίσκεται στους χοίρους. Sarcomastigophora Τα Sarcomastigophora κινούνται με ψευδοπόδια ή μαστίγια και χωρίζονται σε δυο ομοταξίες: Sarcodina και Mastigophora. Sarcodina H κίνηση στα Sarcodina γίνεται με ψευδοπόδια. Τα είδη που βρίσκονται στους χοίρους είναι τα κάτωθι: Entamoeba histolytica Entamoeba polecki Endolimax nana Iodamoeba buetchli Mastigophora Η κίνηση στα Mastigophora γίνεται με μαστίγια. Τα είδη που βρίσκονται στους χοίρους είναι τα κάτωθι: Giardia lamblia Chilomastix mesnili Tritrichomonas suis Trypanosoma simiae Trypanosoma congolense Apicomplexa (συν. Sporozoa) Η κίνηση στα Sporozoa γίνεται με διολίσθηση. Τα μέλη αυτής της υποσυνομοταξίας πολλαπλασιάζονται ενδοκυτταρικά με μονογονική και αμφιγονική αναπαραγωγή είναι δε εφοδιασμένα με επάκριο σύμπλεγμα (apical complex) που υποβοηθάει στη διαπέραση του ξενιστή κυττάρου. Το σύμπλεγμα αυτό είναι ορατό μόνο με το ηλεκτρονικό μικροσκόπιο. Τα είδη που βρίσκονται στους χοίρους χωρίζονται σε δυο κλάσεις: Coccidia και Piroplasmida.

ΕΚΤΡΟΦΗ ΙΠΠΩΝ

Η ενασχόληση των Ελλήνων με την ιπποτροφία έχει τις ρίζες της στην αρχαιότητα και η αγάπη τους για τον ίππο παραμένει αμείωτη μέχρι σήμερα. Οι ίπποι που εκτρέφονται στη χώρα μας, είναι ζώα τα οποία δημιουργήθηκαν μετά από συνδυασμό επιλογής και σχημάτων διασταύρωσης γεννητόρων που ανήκαν σε ξένες και ντόπιες φυλές. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του έτους 2005 στην Ελλάδα εκτρέφονται 18.602 ίπποι, 13.811 ημίονοι και 20.472 όνοι. Από τους εκτρεφόμενους ίππους, 4.779 είναι ίπποι αθλητές και αγώνων ενώ η μεγάλη πλειοψηφία, 13.823 ίπποι είναι ζώα εργασίας. Αν και τα τελευταία χρόνια υπάρχει ενδιαφέρον για την ιπποτροφία στην Ελλάδα, εντούτοις, το ενδιαφέρον των ενασχολούμενων με την ιπποτροφία εστιάζεται στους αθλητές ίππους και στους ίππους αγώνων. Η συντριπτική πλειοψηφία από αυτούς τους ίππους, οι οποίοι ανήκουν σε διάφορες φυλές και τύπους, βρίσκεται κυρίως σε ιππικούς ομίλους και σε ιπποφορβεία σε διάφορες περιοχές της χώρας.

Στόχος του παρόντος άρθρου είναι να δοθούν μερικές βασικές αρχές και οδηγίες για την εκτροφή και τη «σωστή διατροφή» των ίππων. Με τον όρο «σωστή διατροφή» αναφερόμαστε στη χορήγηση σιτηρεσίου στο οποίο περιέχονται όλες οι απαραίτητες θρεπτικές ουσίες στις ποσότητες εκείνες που απαιτούνται για συντήρηση, αύξηση, ανάπτυξη, αναπαραγωγή και εργασία από τους ίππους ανάλογα με το παραγωγικό στάδιο στο οποίο βρίσκονται. Θα πρέπει βέβαια να τονιστεί το γεγονός ότι οι βιβλιογραφικές πηγές σχετικά με τη διατροφή των ίππων είναι πολύ περιορισμένες ενώ υπάρχει ένδεια ερευνητικών δεδομένων σε παγκόσμιο επίπεδο. Επιπλέον, το γεγονός ότι οι θρεπτικές ανάγκες των ίππων διαφέρουν σημαντικά σε ατομικό επίπεδο και εξαρτώνται από τη φυλή, την ηλικία, στο σωματικό βάρος, το είδος της εργασίας που εκτελεί ο ίππος καθώς και από κλιματικούς παράγοντες (π.χ. θερμοκρασία περιβάλλοντος), κάνουν πολύ δύσκολη τη κατάρτιση του σιτηρεσίου το οποίο μπορεί να χρειάζεται συνεχείς τροποποιήσεις ανάλογα με το πρόγραμμα εργασίας του ίππου.

Η διατροφή των ίππων παίζει καθοριστικό ρόλο στην υγεία και τις αποδόσεις τους και θα πρέπει να βασίζεται σε ορισμένες βασικές αρχές που ξεκινούν από το σεβασμό της φυσιολογίας του πεπτικού τους συστήματος. Γενικά, ο ίππος έχει μικρό στομάχι και μεγάλο παχύ έντερο. Παρακάτω δίνονται στοιχεία σχετικά με τη χωρητικότητα των διαφόρων τμημάτων του γαστρεντερικού σωλήνα στο ίππο.

Ο ίππος είναι φυτοφάγο μονογαστρικό και επομένως η διατροφή του θα πρέπει να στηρίζεται στις χονδροειδείς ζωοτροφές (σανοί, χόρτο λειμώνων, βόσκηση σε φυσικούς ή τεχνητούς λειμώνες) η ποσότητα των οποίων, σε ημερήσια βάση, δεν θα πρέπει να είναι μικρότερη από το 1% του σωματικού βάρους του ίππου. Οι ενήλικες ίπποι, ανεξάρτητα από τη φυλή ή τον τύπο στον οποίο ανήκουν καταναλώνουν σε ημερήσια βάση σιτηρέσιο (χονδροειδείς και συμπυκνωμένες ζωοτροφές) σε ποσότητες που αντιστοιχούν περίπου στο 2–2.5% του σωματικού τους βάρους (Σ.Β). Έτσι για παράδειγμα, ένας αθλητής ίππος 500 κιλών θα πρέπει να καταναλώσει περίπου 10 έως 12.5 κιλά σιτηρεσίου την ημέρα.

Από τις χονδροειδείς ζωοτροφές συνηθέστερα χρησιμοποιείται αποξηραμένος σανός (χόρτο λειμώνων), σανός μηδικής (χρησιμοποιείται και σε μορφή σύμπηκτων, pellets), άχυρο βρώμης, άχυρο κριθαριού, άχυρο σιταριού. Οι συνηθέστερες συμπυκνωμένες ζωοτροφές είναι διάφορες κατηγορίες σύμπηκτων (pellets, που περιέχουν ποικίλες ζωοτροφές σε διάφορες αναλογίες και επιπλέον βιταμίνες, μακροστοιχεία και ιχνοστοιχεία και χορηγούνται συνήθως σε συνδυασμό με καλής ποιότητας σανούς) και καρποί δημητριακών (Βρώμη, Κριθάρι, σιτάρι, καλαμπόκι). Επιπλέον, στο σιτηρέσιο μπορεί να προστεθούν: αρακάς, σόγια, λιναρόσπορος, φυτικά λίπη, ανάλογα με τις ανάγκες σε πρωτεΐνες και ενέργεια των ίππων. Τα φυτικά λίπη στο σιτηρέσιο των ίππων είναι δυνατό να προστεθούν ακόμα και σε αναλογία 6% ή και περισσότερο ανάλογα με τις ανάγκες σε ενέργεια. Τέλος, το σιτηρέσιο των ίππων, ιδιαίτερα αυτών που αναρρώνουν από κάποιο νόσημα ή κάποια χειρουργική επέμβαση, μπορεί να εμπλουτιστεί με λαχανικά (καρότα, ρεπάνια, πατάτες κτλ) και φρούτα (μήλα, δαμάσκηνα κτλ.) αλλά πάντα σε μικρές ποσότητες γιατί αλλιώς υπάρχει κίνδυνος πεπτικών διαταραχών. Φυσικά, όλες οι ζωοτροφές θα πρέπει να ζυγίζονται με τη χρήση κατάλληλου ζυγού ώστε η χορηγούμενη ποσότητα του ημερήσιου σιτηρεσίου να είναι ακριβής.

Ένας πρακτικός οδηγός για τον υπολογισμό της ποσότητας του σιτηρεσίου που μπορεί να καταναλώσει ένας ίππος είναι αυτός με βάση το σωματικό του βάρος (ξηρή ουσία % του ΣΒ του ίππου)
1,5-1,75 % για κάλυψη των αναγκών συντήρησης
2,0% για ίππους που εκτελούν ελαφριά εργασία
2,5% για ίππους που εκτελούν μέτρια εργασία
3,0% για ίππους που εκτελούν βαριά εργασία (π.χ. έντονη προπόνηση, αγώνες)
2,5-3,0% για αναπτυσσόμενα πουλάρια
2,5-3,0% για φοράδες τους τρεις τελευταίους μήνες της κυοφορίας και κατά τη διάρκεια της γαλουχίας

Ο υπολογισμός του Σ.Β μπορεί να γίνει με τη χρήση ειδικής μετροταινίας που χρησιμοποιείται για τη μέτρηση της περιφέρειας του θώρακα ακριβώς πίσω από το όριο της ωμοπλάτης. Επιπλέον, ο δείκτης θρεπτικής κατάστασης (ΔΘΚ), ιδιαίτερα των αθλητών ίππων θα πρέπει να ελέγχεται συχνά ώστε να τροποποιείται ανάλογα το σιτηρέσιό του. Για παράδειγμα ο μέσος όρος του ΔΘΚ σε ίππους ιππικών ομίλων και ίππους ιπποδρομιών είναι 5,0 (4,0 – 7,0) ενώ σε ίππους αγώνων αντοχής είναι 4,6 (3,5-6,0).

Σε ό,τι αφορά στην αναλογία μεταξύ χονδροειδών και συμπυκνωμένων ζωοτροφών στο σιτηρέσιο του ίππου, αυτή δεν είναι σταθερή και εξαρτάται από την εργασία και το παραγωγικό στάδιο του ίππου. Για παράδειγμα, οι ανάγκες συντήρησης ενός ενήλικου ίππου που δεν παράγει έργο ούτε χρησιμοποιείται ως γεννήτορας μπορούν να καλυφθούν αποκλειστικά με τη χορήγηση καλής ποιότητας σανού. Αντίθετα, οι αθλητές ίπποι έχουν αυξημένες ανάγκες σε θρεπτικές ουσίες και κατά συνέπεια καταναλώνουν σημαντικές ποσότητες συμπυκνωμένων ζωοτροφών. Οι σχετικές κατά περίπτωση αναλογίες δίνονται στο παρακάτω πίνακα:

Πίνακας 2. Ενδεικτικές αναλογίες χονδροειδών/συμπυκνωμένων ζωοτροφών στο σιτηρέσιο ενός ίππου ανάλογα με τη κατηγορία στην οποία ανήκει

Θρεπτικές ανάγκες ίππου για	% χονδροειδείς ζωοτροφές	% συμπυκνωμένες ζωοτροφές
Συντήρηση	100	0
Ιππασία αναψυχής ή αγροτουρισμό	80	20
Διατήρηση σε ιππικό όμιλο	80-50	20-50
Ιπποδρομίες ή αγώνες	50-25	50-75

Ο ίππος προσλαμβάνει τις χορηγούμενες ζωοτροφές με τη βοήθεια των πολύ ευκίνητων χειλέων του και των κοπτήρων οδόντων του. Έτσι, επιβάλλεται ο τακτικός έλεγχος της στοματικής κοιλότητας του ίππου για την ύπαρξη οδοντικών ακίδων, καθώς και τον εντοπισμό μη φυσιολογικής φθοράς των κοπτήρων οδόντων. Οι τροφές στη συνέχεια ανακατεύονται με άφθονο σίελο κατά τη διάρκεια της μάσησης. Η διάρκεια της μάσησης και κατά συνέπεια ο χρόνος που απαιτείται για την κατανάλωση ενός χιλιογράμμου τροφής εξαρτάται από το είδος των ζωοτροφών (Πίνακας 3). Το είδος των καταναλισκόμενων ζωοτροφών επηρεάζει την ποσότητα του παραγόμενου σιέλου η οποία κυμαίνεται από 1-12 λίτρα/ημέρα (αυξάνεται ανάλογα με τη περιεκτικότητα των ζωοτροφών σε ξηρή ουσία, Ξ.Ο). Με τη βοήθεια του σιέλου σχηματίζεται ο βλωμός που αποτελείται από ποσότητα 20-120 γραμμαρίων ζωοτροφών. Η συχνότητα κατάποσης βλωμών στους ίππους, κάτω από φυσιολογικές συνθήκες, είναι 2 βλωμοί/λεπτό. Θα πρέπει βέβαια να υπάρχει πάντα διαθέσιμο, άφθονο, πόσιμο νερό. Η διαθεσιμότητα πόσιμου νερού είναι βασικής σημασίας για την καλή υγεία των ίππων και την αναπλήρωση των υγρών ιδιαίτερα μετά από έντονη άσκηση. Ένας ίππος π.χ. 500 χλγ. που δεν αθλείται χάνει περίπου 0,5 λίτρα νερού με τον ιδρώτα, ενώ αν υπόκειται σε ελαφριά άσκηση τότε οι απώλειες είναι 5 λίτρα, σε μέτρια άσκηση 10 λίτρα, ενώ σε έντονη άσκηση μπορεί να φτάσει τα 20 λίτρα ημερησίως. Κατά τη διάρκεια του χειμώνα είναι καλύτερα να αποφεύγεται η χορήγηση παγωμένου νερού αφού έχει διαπιστωθεί ότι οι ίπποι καταναλώνουν μεγαλύτερες ποσότητες όταν το νερό είναι σχετικά θερμό.

Αναφέρθηκε παραπάνω (Πίνακας 1) ότι το στομάχι του ίππου έχει χωρητικότητα περίπου 8-15 λίτρα. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία στο ρυθμό κορεσμού και εκκένωσης του στομάχου, που είναι ανάλογη με το είδος των χορηγούμενων ζωοτροφών, και κατά συνέπεια αποτελεί βασική αρχή στον καταρτισμό σιτηρεσίων. Ο βαθμός κορεσμού του στομάχου με χονδροειδείς ζωοτροφές είναι 190 γραμ. Ξ.Ο./10 λεπτά ενώ για τις συμπυκνωμένες ζωοτροφές είναι 540 γραμ. Ξ.Ο./10 λεπτά. Αντίστοιχα, ο ρυθμός εκκένωσης του στομάχου είναι 30-50 γραμ. Ξ.Ο./10 λεπτά ανεξάρτητα από το είδος των χορηγούμενων ζωοτροφών. Η γνώση των παραπάνω αρχών επιβάλλεται για την αποφυγή πεπτικών διαταραχών (κολικών) και την παραγωγή ανεπιθύμητων αερίων στο πεπτικό σωλήνα των ίππων. Σε κάθε περίπτωση οι ζωοτροφές που αποτελούν το ημερήσιο σιτηρέσιο ενός ίππου θα πρέπει να δίνονται σε μικρές ποσότητες και σε όσο το δυνατό περισσότερα γεύματα. Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να δίνεται στην αποφυγή απότομων αλλαγών στο σιτηρέσιο των ίππων γιατί είναι ζώα που δεν τους αρέσουν οι αλλαγές ενώ υπάρχει πάντα ο κίνδυνος πεπτικών διαταραχών.

Η γνώση της χημικής σύνθεσης των διαθέσιμων ζωοτροφών είναι απαραίτητη για τον καταρτισμό ενός ισορροπημένου σιτηρεσίου ώστε να καλύπτονται οι ανάγκες σε ενέργεια, πρωτεΐνες, βιταμίνες και ανόργανες ουσίες. Οι ανάγκες αυτές είναι διαφορετικές για κάθε κατηγορία ίππων και εξαρτώνται από το φυσιολογικό τους στάδιο, π.χ. στάδιο κυοφορίας, στάδιο γαλακτικής περιόδου για τις φοράδες, αλλά και από τη φυλή των ίππων και την ατομική τους ιδιοσυγκρασία. Σε γενικές γραμμές, εξαρτώνται από το σωματικό βάρος (ΣΒ) των ίππων και ο υπολογισμός τους γίνεται με βάση τις ανάγκες συντήρησης ενός ίππου. Στον Πίνακα 4, δίνονται μερικές ενδεικτικές τιμές για τις ανάγκες σε θρεπτικές ουσίες διαφόρων κατηγοριών ίππων.

Ειδικότερα, οι ανάγκες σε ενέργεια των ίππων υπολογίζονται συνήθως σε ανάγκες σε πεπτή ενέργεια (digestible energy, DE) και εκφράζονται σε MJ DE. Αν οι ανάγκες σε ενέργεια εκφράζονται σε Mcal τότε θα πρέπει να γίνεται μετατροπή σύμφωνα με τον τύπο: MJ = Mcal x 4.185. Πρακτικά, οι ανάγκες συντήρησης ενός ίππου σε ενέργεια μπορούν να υπολογιστούν με βάση τον τύπο: Ανάγκες σε ενέργεια (MJ DE) = [1.4 + (0.03 x ΣΒ)] x 4.185, όπου ΣΒ είναι το σωματικό βάρος του ίππου σε χλγ. Αντίστοιχα, οι ανάγκες σε πρωτεΐνες (ουσιαστικά τα αμινοξέα που απορροφώνται στο λεπτό έντερο) εκφράζονται σε ολικές πρωτεΐνες στο σιτηρέσιο. Η πέψη και απορρόφησή τους γίνεται κατά 60-70% στο λεπτό έντερο καθιστώντας τους ίππους άμεσα εξαρτώμενους από την ποσότητα και την ποιότητα των πρωτεϊνών στο χορηγούμενο σιτηρέσιο. Πρακτικά, υπολογίζονται ως 8% της καταναλισκόμενης Ξ.Ο του σιτηρεσίου. Έτσι, οι ανάγκες συντήρησης σε πρωτεΐνες ενός ίππου 500 χλγ., που καταλώνει 8.2 χλγ. Ξ.Ο θα είναι 656 γραμμάρια πρωτεΐνης. Σε ό,τι αφορά στις ανάγκες σε ανόργανα στοιχεία (μακροστοιχεία και ιχνοστοιχεία) και βιταμίνες (οι οποίες εκφράζονται συνήθως σε διεθνείς μονάδες IU/d) ο ακριβής υπολογισμός τους είναι πρακτικά δύσκολος και θα πρέπει στο σιτηρέσιο των ίππων να συμπεριλαμβάνονται πάντοτε ειδικά συμπληρώματα (ισορροπιστές για ίππους). Γενικά, δεν υπάρχουν προβλήματα έλλειψης βιταμινών όταν οι ίπποι διατρέφονται με σιτηρέσιο στο οποίο ενσωματώνονται βιταμίνες και ιχνοστοιχεία. Σε μόνιμα ενσταυλισμένους ίππους που διατρέφονται με κακής ποιότητας σανό έχουν αναφερθεί συμπτώματα έλλειψης θιαμίνης ενώ ανωμαλίες στη μορφολογία της οπλής φαίνεται να διορθώνονται όταν στο σιτηρέσιο προστίθεται βιοτίνη. Η απορρόφηση των βιταμινών γίνεται κυρίως στο λεπτό έντερο ενώ στο παχύ έντερο γίνεται σύνθεση και απορρόφηση βιταμινών του συμπλέγματος Β. Η απορρόφηση των μακροστοιχείων και ιχνοστοιχείων γίνεται κυρίως στο λεπτό έντερο. Προβλήματα αναφέρονται σχετικά με τη διαθεσιμότητα του ασβεστίου (Ca) και του Φωσφόρου (P) ιδιαίτερα στους νεαρούς αναπτυσσόμενους πώλους. Σε αυτούς η έλλειψη Ca και P καθώς και η υπερεπάρκεια τους σχετίζεται με διαταραχές της αύξησής τους.

Τέλος, η εκτροφή κάθε κατηγορίας ίππων έχει ορισμένες ιδιαιτερότητες οι οποίες θα πρέπει να συνυπολογίζονται κατά τον καταρτισμό ενός σιτηρεσίου και αντίστοιχου προγράμματος διατροφής.

Εκτροφή αθλητών ίππων
Οι πλειοψηφία των αθλητών ίππων εκτρέφονται συνήθως ενσταυλισμένοι σε εγκαταστάσεις που δεν έχουν πρόσβαση σε λειμώνες. Όσο εντονότερη γίνεται η καθημερινή άσκηση του ίππου τόσο αυξάνονται οι ανάγκες σε ενέργεια και κατά συνέπεια οι ποσότητες των συμπυκνωμένων ζωοτροφών στο σιτηρέσιο. Όταν οι ίπποι ακολουθούν πρόγραμμα προετοιμασίας για αγώνες τότε το χρονικό διάστημα της προετοιμασίας θα πρέπει να είναι 8-12 εβδομάδες και θα πρέπει να συνοδεύεται με σταδιακή αύξηση των συμπυκνωμένων ζωοτροφών με αντίστοιχη μείωση των χονδροειδών (στο Πίνακα 4 μετάβαση από την κατηγορία M στην I). Κατά το μεσοδιάστημα των αγώνων (ημέρες ξεκούρασης) θα πρέπει να γίνεται μείωση των συμπυκνωμένων ζωοτροφών στο μισό και αύξηση (x 1,5) του σανού. Την ημέρα των αγώνων καλό είναι να χορηγείται εύπεπτο σιτηρέσιο με μίγμα συμπυκνωμένων ζωοτροφών 3-4 ώρες πριν τους αγώνες.

Σε περίπτωση που οι ίπποι προετοιμάζονται για αγώνες αντοχής τότε θα πρέπει να ακολουθούν διαφορετικό πρόγραμμα διατροφής αφού το πρόβλημα στη συγκεκριμένη κατηγορία είναι η διατήρηση υψηλών επιπέδων γλυκόζης στο αίμα για μεγάλο χρονικό διάστημα στη διάρκεια των αγώνων. Συνήθως, η επιπλέον ενέργεια που χρειάζονται οι ίπποι παράγεται με καύση λιπών που κινητοποιούνται από το λιπώδη ιστό του σώματος του ίππου. Έτσι, συνίσταται η αυξημένη ενσωμάτωση πηγών λίπους (φυτικό λίπος) στο σιτηρέσιο αυτής της κατηγορίας των ίππων (μέχρι και 8%). Τις τελευταίες δύο μέρες πριν τους αγώνες συνίσταται η επιπλέον χορήγηση 1 χλγ. υψηλής ποιότητας μίγματος συμπυκνωμένων ζωοτροφών και 0,5 χλγ. από το ίδιο μίγμα το βράδυ πριν τους αγώνες. Την ημέρα των αγώνων στους ίππους θα πρέπει να χορηγείται μόνο νερό.

Εκτροφή γεννητόρων
Στα ιπποφορβεία εκτρέφονται φοράδες και επιβήτορες που χρησιμοποιούνται ως γεννήτορες και η ύπαρξη φυσικών ή τεχνητών λειμώνων αποτελεί τον κανόνα. Έτσι, η διατροφή βασίζεται στη βόσκηση και θα πρέπει ο λειμώνας να έχει τέτοια βοτανική σύνθεση ώστε οι ίπποι να καλύπτουν το μεγαλύτερο μέρος από τις ανάγκες τους σε θρεπτικές ουσίες. Ανάλογα με την ποιότητα των νομευτικών φυτών του λειμώνα μπορεί να χορηγούνται επιπλέον σανός (συνήθως 18-20 χλγ. για κάθε 4 ίππους) και μίγμα συμπυκνωμένων ζωοτροφών σε ειδικές ταΐστρες. Οι λειμώνες θα πρέπει να χωρίζονται σε μικρότερα τμήματα (paddocks) κατά προτίμηση 12-24 στρέμματα το καθένα ώστε να είναι δυνατή η περιτροπική βόσκηση τους. Έτσι, εξασφαλίζεται εναλλαγή τοπίου και νομευτικών φυτών στους εκτρεφόμενους ίππους. Πρακτικά, η φόρτιση του λειμώνα θα πρέπει να είναι 4 στρέμματα ανά ίππο τους καλοκαιρινούς μήνες και 2 στρέμματα ανά ίππο για τον υπόλοιπο χρόνο. Βέβαια, η φόρτιση του λειμώνα εξαρτάται επίσης από την ποιότητα του εδάφους, τη σύνθεση του λειμώνα, το σωματικό μέγεθος των ίππων, καθώς και το παραγωγικό τους στάδιο (π.χ. φοράδες σε κυοφορία ή σε γαλουχία).

Ειδικότερα, σε ό,τι αφορά στις έγκυες φοράδες θα πρέπει να τονιστεί ότι αν και η τυπική διάρκεια της κυοφορίας υπολογίζεται στις 340 περίπου ημέρες, εντούτοις υπάρχει σημαντική διακύμανση με ακραίες τιμές από 320 έως 365 ημέρες ενώ οι πιο συνήθεις είναι 335-350 μέρες. Η ανάπτυξη και ιδιαίτερα η αύξηση του εμβρύου λαμβάνει χώρα τις τελευταίες 90 μέρες της κυοφορίας και όπως προκύπτει από τον Πίνακα 4 οι ανάγκες των φοράδων σε θρεπτικές ουσίες στο στάδιο αυτό είναι ιδιαίτερα αυξημένες. Επιπλέον, προσοχή χρειάζεται κατά τη γαλακτική περίοδο η οποία στις φοράδες διαρκεί 4-6 μήνες περίπου. Κατά το μέγιστο της γαλακτοπαραγωγής η ημερήσια παραγόμενη ποσότητα του γάλατος μπορεί να φτάσει το 3-4% του ΣΒ βάρους της φοράδας, δηλαδή περίπου 20 χλγ. για μια φοράδα με ΣΒ 500 χλγ. Επομένως, οι ποσότητες του χορηγούμενου σιτηρεσίου θα πρέπει να υπολογίζονται ατομικά για την κάθε φοράδα. Οι επιβήτορες κατά την αναπαραγωγική περίοδο έχουν αυξημένες ανάγκες σε ενέργεια αλλά και πρωτεΐνες οι οποίες εξαρτώνται από τον αριθμό των επιβάσεων που πραγματοποιούν. Στη βιβλιογραφία αναφέρεται ότι η προσθήκη στο σιτηρέσιο των επιβητόρων μικρής ποσότητας καζεΐνης (sodium caseinate), που είναι αμιγής πηγή υψηλής ποιότητας πρωτεϊνών, έχει ως αποτέλεσμα τη βελτίωση της ποιότητας του παραγόμενου σπέρματος.

Νεαρά πουλάρια
Οι νεογέννητοι πώλοι κατά την πρώτη εβδομάδα της ζωής τους εξαρτώνται απόλυτα από το γάλα της φοράδας. Στο Πίνακα 4, δίνονται ενδεικτικά οι ανάγκες για δύο συγκεκριμένα στάδια της ζωής ενός αναπτυσσόμενου πουλαριού. Τα κύρια σημεία όμως της διατροφής τους περιλαμβάνουν τα παρακάτω:
Γέννηση – 1η μέρα: κατανάλωση πρωτογάλατος οπωσδήποτε τα πρώτα 30 λεπτά μέχρι 2 ώρες μετά των τοκετό. Η χορήγηση πρωτογάλατος που έχει διατηρηθεί σε κατάψυξη αποτελεί τη λύση ανάγκης.
10-21 μέρες: έναρξη χορήγησης μίγματος εθισμού. Το πουλάρι απλά θα δοκιμάζει και πιθανό να καταναλώσει πολύ μικρές ποσότητες οι οποίες όμως είναι απαραίτητες για την διέγερση και ανάπτυξη του πεπτικού σωλήνα.
3-12 εβδομάδες: Συνήθως οι ανάγκες καλύπτονται από το γάλα της φοράδας και κατανάλωση μικρών ποσοτήτων από το μίγμα εθισμού.
3 μηνών: Μπορεί να αρχίσει η χορήγηση κανονικού μίγματος συμπυκνωμένων ζωοτροφών (0.5-0.75 χλγ./100 χλγ. ΣΒ) αλλά χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή για προβλήματα που σχετίζονται με την αύξηση των οστών.
5-6 μηνών: Σε αυτή την ηλικία γίνεται συνήθως ο απογαλακτισμός και τα πουλάρια θα πρέπει να μην έχουν ούτε οπτική ούτε ακουστική επαφή με τις μητέρες τους.
6-18 μηνών: Είναι η περίοδος της ταχείας αύξησης και χρειάζεται σιτηρέσιο με υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνες. Σε αυτή την ηλικία τα πουλάρια καταναλώνουν περίπου ποσότητες σιτηρεσίου ίσες με το 3% του ΣΒ τους. Χρειάζεται καθημερινός έλεγχος των οστών των άκρων καθώς και των αρθρώσεων και των τενόντων, ώστε σε περίπτωση που διαπιστωθεί κάποιο πρόβλημα να μειωθεί αμέσως η ποσότητα του χορηγούμενου σιτηρεσίου. Αν το πρόβλημα είναι σοβαρό ο πώλος θα πρέπει να κλειστεί στο ατομικό κελί για μερικές μέρες. Οι πρωτεΐνες στο σιτηρέσιο των πουλαριών θα πρέπει να είναι ανάλογες με την ηλικία τους.

• 0-6 μηνών (απογαλακτισμός): 18% και σταδιακή μείωση σε 16%
• 6 μηνών – 1 έτους: 16% και σταδιακή μείωση σε 13,5%
• 1 έτους – 2 ετών: 13,5% και σταδιακή μείωση σε 10%.

περισσότερα ΕΔΩ :

http://www.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_kathglobal_2_08/02/2004_1281501